शेतकरी बांधवांनो नमस्कार, आंबा हे भारतातील एक अत्यंत महत्त्वाचे आणि लोकप्रिय फळझाड आहे. महाराष्ट्रात विशेषतः कोकण, मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्रात आंब्याची मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते.
आंब्याच्या झाडाला येणारा मोहर (फुलोरा) हा फळधारणेचा मुख्य पाया असतो. परंतु अनेक वेळा शेतकऱ्यांना एक मोठी समस्या जाणवते ती म्हणजे आंब्याचा मोहर मोठ्या प्रमाणात गळणे.
मोहर गळल्यामुळे फळधारणा कमी होते आणि उत्पादनावर थेट परिणाम होतो. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसानही होते.
आंब्याला आलेला मोहर गळतोय? Mango Flower Drop Solution:
ही समस्या टाळण्यासाठी योग्य वेळी योग्य उपाययोजना करणे अत्यंत गरजेचे असते. जर मोहर गळण्यामागील कारणे समजून घेतली आणि त्यावर योग्य उपाय केले तर मोहर टिकवून चांगले उत्पादन मिळवणे शक्य होते.
आंब्याच्या मोहराचे महत्त्व
आंब्याच्या झाडाला जेव्हा फुलोरा येतो त्यालाच मोहर असे म्हणतात.
या मोहरातूनच पुढे लहान फळे तयार होतात. त्यामुळे मोहर टिकून राहणे हे अत्यंत महत्त्वाचे असते.
मोहर जितका जास्त आणि मजबूत असेल तितकी फळधारणा जास्त होते.
आंब्याच्या झाडावर येणाऱ्या हजारो फुलांपैकी काहीच फुले फळात रूपांतरित होतात.
त्यामुळे सुरुवातीपासूनच मोहर गळू लागला तर उत्पादनावर मोठा परिणाम होतो.
म्हणूनच आंबा उत्पादक शेतकऱ्यांनी मोहराचे योग्य संरक्षण करणे आवश्यक आहे.
आंब्याचा मोहर गळण्याची कारणे? Mango Flower Drop Solution:
आंब्याचा मोहर गळण्यामागे अनेक कारणे असतात.
हवामानातील अचानक बदल,
तापमानातील वाढ किंवा घट
अन्नद्रव्यांची कमतरता
कीड आणि रोगांचा प्रादुर्भाव
पाण्याचे अयोग्य व्यवस्थापन
झाडांची कमकुवत वाढ
या सर्व कारणांमुळे मोहरावर ताण येतो आणि तो गळू लागतो.
हवामानातील बदलांचा आंब्यावर होणारा परिणाम
आंब्याचा मोहर येण्याचा काळ साधारणपणे डिसेंबर ते फेब्रुवारी असतो. या काळात तापमान संतुलित असणे आवश्यक असते.
जर या काळात
जास्त थंडी,जास्त उष्णता,अवकाळी पाऊस,
जोरदार वारे
असे वातावरण तयार झाले तर मोहरावर परिणाम होतो. अवकाळी पावसामुळे फुले खराब होतात आणि मोहर गळण्याचे प्रमाण वाढते.
आंबा झाडालाअन्नद्रव्यांची कमतरता.
आंब्याच्या झाडाला योग्य प्रमाणात अन्नद्रव्ये मिळाली नाहीत तर मोहर टिकत नाही. आंब्याच्या झाडाला खालील अन्नद्रव्याची गरज असते.
नायट्रोजन,
फॉस्फरस,
पोटॅशियम,
झिंक,
बोरॉन,
ही अन्नद्रव्ये झाडाच्या वाढीसाठी आणि फुलांच्या टिकावासाठी अत्यंत आवश्यक असतात.
आंब्यावरील कीड व रोगांचा प्रादुर्भाव
आंब्याच्या मोहरावर अनेक प्रकारच्या किडी व रोगांचा प्रादुर्भाव होतो. त्यामध्ये मुख्यत्वे-
थ्रिप्स
हॉपर (आंबा तुडतुडे)
मावा
या किडी मोहरातील रस शोषून घेतात. त्यामुळे फुले कमजोर होतात आणि गळू लागतात.
तसेच काही रोग देखील मोहरावर परिणाम करतात.
भुरी रोग,
बुरशीजन्य रोग,
हे रोग मोहरावर पांढरी पुटे तयार करतात आणि त्यामुळे मोहर खराब होतो.
आंब्याच्या झाडाचे पाणी व्यवस्थापन
आंब्याच्या झाडाला योग्य वेळी योग्य प्रमाणात पाणी देणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जर पाण्याचे व्यवस्थापन चुकीचे झाले तर झाडावर ताण येतो.
खूप जास्त पाणी दिले तरी समस्या निर्माण होते आणि खूप कमी पाणी दिले तरी मोहर गळण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे संतुलित पाणी व्यवस्थापन आवश्यक आहे.
आंब्याचा मोहर टिकवण्यासाठी प्रभावी उपाय Mango Flower Drop Solution:
आंब्याचा मोहर टिकवण्यासाठी,
झाडांना योग्य प्रमाणात खत देणे.
वरचेवर नियमित निरीक्षण करणे.
किडी व रोगांचे नियंत्रण करणे.
हवामानातील बदलांपासून संरक्षण करणे.
जर हे उपाय वेळेवर केले तर मोहर गळण्याचे प्रमाण कमी करता येते.
आंब्याच्या झाडावर सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची फवारणी
मोहर टिकवण्यासाठी सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची फवारणी करणे अत्यंत फायदेशीर ठरते.
जसे की,
बोरॉन फवारणी – फुलांची वाढ चांगली होते.
झिंक फवारणी – झाडाची ताकद वाढते.
पोटॅशियम – फळधारणा सुधारते.
फवारणी सकाळी किंवा संध्याकाळी केल्यास अधिक चांगला परिणाम मिळतो.(उन्हात फवारणी करू नये)
सेंद्रिय उपाय व नैसर्गिक व्यवस्थापन
आजकाल अनेक शेतकरी सेंद्रिय शेतीकडे वळत आहेत. सेंद्रिय पद्धतीने देखील मोहर टिकवता येतो.
जीवामृत फवारणी
दशपर्णी अर्क
गोमूत्र अर्क
हे उपाय केल्यास झाडांची प्रतिकारशक्ती वाढते आणि मोहर टिकून राहण्यास मदत होते.
आंबा बागेची योग्य निगा
आंबा बागेची योग्य काळजी घेतल्यास मोहर गळण्याची समस्या कमी होते.
झाडांची नियमित छाटणी
बागेची स्वच्छता
तण नियंत्रण
योग्य खत व्यवस्थापन
या गोष्टींमुळे झाडे निरोगी राहतात आणि फुलधारणा चांगली होते
उत्पादन वाढवण्यासाठी तज्ञांचा सल्ला.
कृषी तज्ञांच्या मते, आंबा लागवड करताना काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
जमिनीची तपासणी करून खत देणे.
किडी व रोगांवर वेळेवर नियंत्रण
योग्य अंतरावर लागवड
आधुनिक शेती तंत्रज्ञानाचा वापर
या उपायांमुळे आंब्याचे उत्पादन खूप मोठ्या प्रमाणात वाढू शकते.
आंब्याचा मोहर गळणे ही शेतकऱ्यांसाठी एक गंभीर समस्या आहे. मात्र योग्य कारणे ओळखून त्यावर वेळेवर उपाय केले तर ही समस्या मोठ्या प्रमाणात कमी करता येते.
योग्य खत व्यवस्थापन, किडी व रोग नियंत्रण, पाणी व्यवस्थापन आणि बागेची निगा या सर्व गोष्टींवर लक्ष दिल्यास मोहर टिकून राहतो आणि फळधारणा वाढते.
म्हणूनच शेतकऱ्यांनी आधुनिक शेती तंत्रज्ञानाचा वापर करून आंबा बागेची योग्य काळजी घेतली तर निश्चितच चांगले आणि भरघोस उत्पादन मिळू शकते.
Tags
फळबाग
