उन्हाळी कांदा फुगवण्यासाठी आणि उत्पादनात वाढ करण्यासाठी 60 ते 90 दिवसाच्या कालावधीत योग्य खत व्यवस्थापन आणि योग्य फवारणी करणे अत्यंत गरजेचे आहे.
कांदा फुगवण्यासाठी खालील 'जबरदस्त फॉर्मुला' वापरता येईल:
१. विद्राव्य खतांचे नियोजन (७० ते ९० दिवस)
कांदा फुगवण्याच्या अवस्थेत पोटॅश (Potash) ची गरज सर्वात जास्त असते.
योग्य प्रमाणात फॉस्फरस आणि पोटॅश मिळाल्यास कांद्याची साईज आणि टिकवणक्षमता वाढते.
- 0:0:50 (पोटॅशियम सल्फेट): प्रति एकर ५ किलो ठिबकद्वारे द्यावे किंवा १०० ग्रॅम प्रति १५ लिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी.
- 13:0:45 (पोटॅशियम नायट्रेट): कांद्याची मान जाड होत असल्यास आणि फुगवण कमी असल्यास याचा वापर फायदेशीर ठरतो.
- 0:52:34: जर कांद्याची पात जास्त वाढली असेल, तर ती वाढ रोखून अन्नद्रव्ये कांद्याकडे वळवण्यासाठी याचा वापर करा.
२. सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा वापर
- बोरॉन (Boron): २० ग्रॅम प्रति १५ लिटर पाणी. बोरॉनमुळे कांद्याला चांगली चकाकी येते, कांदा फुटत नाही (डबल कांदा कमी होतो) आणि रंग सुधारतो.
- सिलिकॉन (Silicon): कांद्याची पात कडक राहण्यासाठी आणि उष्णतेपासून संरक्षण करण्यासाठी सिलिकॉनयुक्त खतांचा वापर करावा.
३. 'जबरदस्त' फवारणी फॉर्मुला (७५-८० दिवसांनी)
कांदा शेवटच्या टप्प्यात असताना खालील घटकांचे मिश्रण फवारल्यास साईज झपाट्याने वाढते:
- 0:0:50 - ७५ ते १०० ग्रॅम
- बोरॉन - २० ग्रॅम
- चमत्कार (Plant Growth Regulator) किंवा कलटार - ३ ते ५ मिली (पातीची अवाजवी वाढ थांबवून कांदा फुगवण्यासाठी).
४. पाणी व्यवस्थापन
- कांदा फुगताना जमिनीत ओलावा असणे गरजेचे आहे, परंतु पाणी साचून राहू देऊ नये.
- काढणीपूर्वी १० ते १५ दिवस आधी पाणी बंद करावे, जेणेकरून कांदा परिपक्व होईल.
५. महत्त्वाच्या टिप्स
- रोग नियंत्रण: कांद्यावर करपा किंवा तुडतुडे (Thrips) असल्यास फुगवण नीट होत नाही. यासाठी दर्जेदार बुरशीनाशक आणि कीटकनाशकाची फवारणी सोबत करावी.
- सेंद्रिय जोड: ह्युमिक ॲसिड किंवा समुद्री शेवाळ (Seaweed extract) यांचा वापर मुळांच्या वाढीसाठी आणि अन्नद्रव्य शोषणासाठी करावा.
Tags
खत व्यवस्थापन
