उन्हाळ्यात कोथिंबिरीला Coriander मोठी मागणी असते, परंतु वाढत्या तापमानामुळे तिची लागवड करणे थोडे आव्हानात्मक असते. योग्य नियोजन केल्यास उन्हाळ्यातही कोथिंबिरीचे चांगले उत्पादन घेता येते.
१. लागवडीचा काळ आणि जमिनीची निवड
- वेळ: उन्हाळी कोथिंबिरीची लागवड साधारणपणे फेब्रुवारी ते एप्रिल महिन्यांत केली जाते.
- जमीन: लागवडीसाठी मध्यम कसदार, मध्यम खोलीची आणि उत्तम निचरा होणारी जमीन ची निवड करावी. जमिनीची पूर्वतयारी करताना एकरी ६ ते ८ टन कुजलेले शेणखत मिसळावे .
- हवामान: ३६° सेल्सिअसपेक्षा जास्त तापमान असल्यास कोथिंबिरीची वाढ मंदावते, त्यामुळे उन्हाळ्यात शक्य असल्यास अर्धवट सावलीत (Partial Shade) लागवड करणे फायदेशीर ठरते .
२. बियाणे आणि पेरणी प्रक्रिया
- बियाणे निवड: लागवडीसाठी चांगल्या प्रतीचे गावरान किंवा मल्टिकट वाण निवडावे. उन्हाळ्यासाठी साधारणतः एकरी ४०-५० किलो बियाणे लागते .
- बीजप्रक्रिया: पेरणीपूर्वी धने हलक्या हाताने रगडवून दोन भागात फोडून घ्यावेत.
- उगवण लवकर होण्यासाठी हे बियाणे १२ ते २४ तास पाण्यात भिजत ठेवावे आणि नंतर गोणपाटात बांधून ठेवावे .
- पेरणी: बियाणे १ ते २.५ सेमी खोलीवर पेरावे. दोन ओळींतील अंतर २०-२५ सेमी आणि दोन रोपांतील अंतर १०-१५ सेमी ठेवावे .
३. खत आणि पाणी व्यवस्थापन
- पाणी: उन्हाळ्यात कोथिंबिरीला नियमित पाण्याची गरज असते. मातीतील ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी ६ ते १० दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे .
- स्प्रिंकलर किंवा ठिबक सिंचनाचा वापर करणे अधिक चांगले.
- खते: पेरणीनंतर २०-२५ दिवसांनी प्रति हेक्टरी ४० किलो नत्र द्यावे किंवा पाण्यात युरिया मिसळून फवारणी करावी, ज्यामुळे कोथिंबीर हिरवीगार राहते.
४. काढणी
- पेरणीनंतर साधारणतः ३५ ते ४० दिवसांत कोथिंबीर १५-२० सेमी उंचीची झाल्यावर उपटून किंवा कापून काढणी करावी. फुले येण्यापूर्वीच काढणी करणे महत्त्वाचे आहे, अन्यथा पानांचा दर्जा कमी होतो.
महत्त्वाची टीप: उन्हाळ्यात पाने जळू नयेत म्हणून सकाळी किंवा संध्याकाळी हलकी फवारणी करणेअत्यंत फायदेशीर ठरते .
Tags
नगदी पिके
