शेतकरी बंधू भगिनींनो,
शेतीमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्यासाठी आणि शेतकऱ्यांचे श्रम व वेळ वाचवण्यासाठी केंद्र आणि राज्य सरकारने कृषी ड्रोन अनुदान योजना सुरू केली आहे. या योजनेद्वारे शेतकऱ्यांना पीक फवारणी, देखरेख आणि खत व्यवस्थापनासाठी ड्रोन खरेदीवर भरीव आर्थिक मदत दिली जाते.
खाली या योजनेची सविस्तर माहिती दिली आहे:
१. योजनेचे प्रमुख उद्दिष्ट
अचूक शेती (Precision Farming): औषध आणि खतांची फवारणी अचूक पद्धतीने करून खर्चात बचत करणे.
वेळेची बचत: पारंपारिक फवारणीपेक्षा ड्रोनद्वारे फवारणी अत्यंत कमी वेळात पूर्ण होते.
आरोग्याचे रक्षण: रासायनिक औषधांच्या थेट संपर्कात न येता सुरक्षित फवारणी करणे.
रोजगार निर्मिती: ग्रामीण भागात 'ड्रोन पायलट' म्हणून युवकांसाठी नवीन संधी उपलब्ध करून देणे.
२. अनुदानाचे स्वरूप (Subsidy Structure)
या योजनेअंतर्गत लाभार्थींच्या प्रकारानुसार अनुदानाची रक्कम वेगवेगळी आहे:
लहान, अल्पभूधारक, महिला, अनुसूचित जाती/जमातीचे शेतकरी: ड्रोनच्या किमतीच्या ५०% किंवा कमाल ५ लाख रुपये अनुदान.
इतर सामान्य शेतकरी: ड्रोनच्या किमतीच्या ४०% किंवा कमाल ४ लाख रुपये अनुदान.
शेतकरी उत्पादक संघटना (FPO) आणि सहकारी संस्था: ड्रोन खरेदीवर ७५% पर्यंत किंवा कमाल ७.५ लाख रुपये अनुदान.
नमो ड्रोन दीदी योजना: महिला बचत गटांना (SHGs) ८०% किंवा कमाल ८ लाख रुपयांपर्यंत अनुदान दिले जाते.
३. पात्रता निकष
अर्जदार हा महाराष्ट्राचा रहिवासी आणि शेतकरी असावा.
शेतकऱ्याच्या नावावर ७/१२ उतारा आणि ८-अ चा उतारा असणे आवश्यक आहे.
लाभार्थीकडे ड्रोन चालवण्याचे वैध लायसन्स किंवा प्रशिक्षण प्रमाणपत्र असावे.
ड्रोन हे DGCA (Directorate General of Civil Aviation) मान्यताप्राप्त असावे.
४. आवश्यक कागदपत्रे
आधार कार्ड
७/१२ आणि ८-अ उतारा
बँक पासबुकची प्रत
जातीचा दाखला (लागू असल्यास)
ड्रोन खरेदीचे कोटेशन (प्रोफॉर्मा इनव्हॉइस)
पासपोर्ट आकाराचे फोटो
५. अर्ज प्रक्रिया (How to Apply)
शेतकरी या योजनेसाठी ऑनलाईन पद्धतीने अर्ज करू शकतात:
सर्वप्रथम MahaDBT Farmer Portal वर नोंदणी करा.
'कृषी यांत्रिकीकरण' या घटकाखाली 'ड्रोन' पर्यायाची निवड करा.
आवश्यक ती सर्व माहिती भरून कागदपत्रे अपलोड करा.
अर्जाची निवड लॉटरी पद्धतीने (Lotto System) केली जाते.
निवड झाल्यानंतर कृषी विभागाकडून पूर्वसंमती (Pre-sanction) पत्र दिले जाते, त्यानंतरच ड्रोन खरेदी करावा लागतो.
६. ड्रोन खरेदीचे फायदे
पाण्याची बचत: एका एकरात फवारणीसाठी फक्त १०-१५ लिटर पाणी लागते.
एकसमान फवारणी: पिकांच्या पानांच्या दोन्ही बाजूंनी औषध नीट पोहोचते.
पीक नुकसान कमी: शेतात न शिरता फवारणी होत असल्याने पिकांची पायदळी होऊन होणारे नुकसान टळते.
ही योजना शेतकऱ्यांसाठी कृषी क्षेत्रातील एक क्रांती असून, आधुनिक तंत्रज्ञानामुळे शेती अधिक फायदेशीर आणि सोपी होण्यास मदत होणार आहे.
Tags
केंद्र सरकार
